Guldeste.net

Osmanlılarda Sancak Sistemi bir baÅŸka deyiÅŸle SANCAK USULÃœ’nün uygulanışı konusunda kısa bilgiler vermeye çalışacağız.

Osmanlı padiÅŸahlarının erkek çocuklarına “ÅŸehzade” ya da bilgili, görgülü, ki bar anlamına gelen “çelebi” denirdi.

Åžehzadeler, küçük yaÅŸlarından itibaren sancaklara gönderilir, askerî ve idarî konularda yetiÅŸtirilirlerdi. Sancakta bulunan ÅŸehzadelere “çelebi sultan” denirdi. Åžehzadelere yardımcı olmak üzere, yanlarında “lala” denilen bilgili, tecrübeli devlet adamları bulunurdu. Lalaların Selçuklulardaki “Atabey” gibi tecrübeleriyle ÅŸehzadelere devlet yönetimini öğrettiÄŸini söylemek mümkündür.

XV. yüzyıl ortalarına kadar Bursa, Eskişehir, Aydın, Kütahya, Balıkesir, Isparta, Antalya, Amasya, Manisa ve Sivas başlıca şehzade sancakları olmuştur.

XVI.yüzyılın sonlarından itibaren, şehzadelerin sancaklara gönderilme usulü kaldırıldı. Bunun yerine, sarayda kalmaları ve eğitimlerini burada tamamlama uygulaması getirildi. Bu da çoğu tarihçi tarafından şehzadelerin devlet yönetimini öğrenememelerine yol açan bir uygulama olarak değerlendirilmiştir. III. Mehmet sancağa gönderilen son şehzade olmuştur.

Şehzadelerin sancaklara gönderilmesi uygulamasına son verilmesi, onların devlet yönetimiyle ilgilerinin kesilmesine, toplumdan uzaklaşmalarına sebep olmuştur.